Dr. Jekyll ile Bay Hyde

Üniversitede hukuk eğitimi gören fakat yazma isteği ağır basarak yazar olan bir isim Robert Louis Stevenson. 44 yıllık hayatına Amatör Göçmen, Define Adası, Gümüş Avcıları, Kaçırılan Çocuk gibi kitapları sığdırmayı başarmıştır. Dr. Jekyll ile Bay Hyde'da İskoç yazarın kısa hayatında geride bıraktığı eserlerinden biridir.

Stevenson rüyalarında iki farklı yaşam sürüyordu. Bir süre sonra bu rüyalarından ilham alarak Dr. Jekyll ile Bay Hyde'ı kaleme aldı. Kitap 1886'da yayınlandığında büyük ses getirdi. İngiltere, Amerika gibi ülkelerde oldukça popüler bir bir kitap haline geldi.

Peki Robert L. Stevenson bu kitapta bize ne anlatıyordu?
Kitap saygın bir avukat olan Bay Utterson ile onun akrabası olan Bay Enfield'ın konuşmalarıyla başlıyor. Bay Enfield, Bay Utterson'a birkaç gün önce yaşadığı bir olayı anlatır. Olayda ismi geçen kişilerden biride Bay Hyde adında biridir ve Bay Utterson bu ismi hem müvekkili hemde yakın arkadaşı olan Dr. Jekyll'nin vasiyetnamesinde gördüğünü hatırlar.Bunun üzerine konuyu arkadaşı Dr. Jekyll'ye açar. Doktor, arkadaşını Bay Hyde konusunda sakinleştirir ve her şeyin yolunda olduğunu söyler.
Bir gün şehirde bir cinayet işlenir ve bunun ardından da Bay Hyde ismi çıkar. Fakat Dr. Jekyll inatla Bay Hyde'ı korumaya devam eder.
Dr. Jekyll ile Bay Hyde arasındaki ilişki neydi ve bu ilişki nasıl meydana gelmişti? Bay Utterson Bay Hyde konusunda ne yapacaktı? Bay Hyde aslında kim? Kitapta tüm bu sorulara cevap bulabileceğiz.

Robert L. Stevenson bu kitabı ile insan doğasını çok güzel tahlil etmiş ve bize bu tahlilin sonuçlarını sunmuştur. İnsanın içinde var olan iki benliği göstermiştir okuyucularına. Baktığımızda çok iyi, yardımsever, merhametli, çalışkan olan birinin içinde bencil, gaddar, kötü ve hatta cinayet işleyebilecek birininde var olabildiğini anlatıyor. Aslında bir insanda hem iyi hemde kötünün bulunduğunu bize Dr. Jekyll ile Bay Hyde üzerinden gösteriyor. Önemli olanın kişinin hangisini seçeceği, hangisine bağlanıp sıkı sıkıya tutunacağı olduğunu söylüyor bir nevi.
Bu yönü ile kitap birçok psikolojik çalışmanında kaynaklarından biri olmuştur.

Kitap Victoria dönemine uygun yazılmış olsa da konusu itibariyle hala geçerliliğini korumaktadır.
Stevenson bu kısa yapıtı ile Fransız ve Rus yazarların egemen olduğu edebiyat dünyasında büyük ses getirmiş olmakla kalmamış aynı zamanda insanların diline yeni bir terimde kazandırmıştır. "Dr. Jekyll ve Bay Hyde" (Cervantes'in Don Kişot adlı eseriyle kazandırdığı Don Kişotvari terimi gibi)

Kısaca Robert L. Stevenson Dr Jekyll ile Bay Hyde adlı eseriyle okunacaklar listesine alınıp bir an önce yanına okundu işareti konulacak bir kitap olmuştur benim için.